Klikzink
Een gewoon zonnepaneel wordt op een dak gelegd. Er komen beugels op de dakbedekking, daarop rails, en daarop de panelen. Solarfels doet dat andersom. De zonnecel zit in de felsbaan zelf, in het stalen dakvlak dat toch al gelegd moet worden. Er komt niets bovenop, er komt niets naast. Het dak is de opwekking.
Om te begrijpen wat dat betekent, helpt het om te kijken naar wat een felsbaan sowieso al doet. Een felsbaan is een lange strook Sendzimir verzinkt staal, werkende breedte 475 mm, met aan beide zijden een opstaande rand die haaks in elkaar klikt: de fels, 35 mm hoog. Die banen worden blind bevestigd, met klemmen die onder de fels verdwijnen. Er gaat geen schroef door het stalen vlak. Het water loopt over een gesloten oppervlak naar de goot, zonder dat er ergens een doorboring zit waar het langs kan lekken.
Bij solarfels zijn sommige van die banen voorzien van zonnecellen, in het vlak van de baan, niet erop. De cel ligt net zo diep als het staal ernaast, op dezelfde lijn, in dezelfde matte donkere kleur als de coating van de banen zonder cellen. Vanaf de grond is het verschil tussen een baan met cel en een baan zonder cel klein. Er steekt niets uit, er is geen schaduwrand van een paneelrand op een naburige baan, er is geen tweede laag die je op het dak ziet liggen boven de eigenlijke dakbedekking.
Waterdicht blijven werkt dus niet ondanks de zonnecellen, maar via hetzelfde principe waarmee elke felsbaan al waterdicht is: een doorlopend stalen vlak, felsverbindingen die in elkaar klikken, en bevestiging die onder de fels verstopt zit in plaats van erdoorheen. De opwekking is geen toevoeging aan het dak die apart afgedicht moet worden. De bevestiging van het dak is ook de bevestiging van de opwekking.
Elke baan met cellen heeft een aansluiting die naar binnen moet, naar de plek waar de omvormer en de rest van de installatie staan. Hoe die doorvoer precies wordt uitgevoerd en hoe de bekabeling binnen het gebouw wordt weggewerkt, is iets wat per dak en per uitvoering verschilt, en dat lees je uitgebreider terug op de pagina over aansluiting en elektra. Hier is het voldoende om te weten dat de doorvoer een geplande opening is, met een eigen afdichting, en geen toevallig gat dat achteraf ergens door het dakvlak wordt geboord.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een schuin dak op een nieuwbouwwoning lopen de felsbanen van de nok naar de goot. De banen met cellen zitten in het middelste, best belichte deel van het dakvlak. De kabels van die banen lopen onder de dakbedekking naar één verzamelpunt bij de nok, en vandaar in één bundel naar binnen, naar de zolder waar de omvormer hangt. Vanaf de straat is aan het dak niets te zien wat wijst op een technische installatie. Het enige verschil met een dak zonder cellen is dat een deel van de banen een iets ander, mat oppervlak heeft dan de banen ernaast, en dat is bewust zo ontworpen dat het optisch nauwelijks opvalt.
Omdat de cellen per baan verdeeld zijn, is een felsbaan met een defecte cel te vervangen als een felsbaan, niet als een paneel dat je van een rail tilt. In de praktijk betekent dat: de betreffende baan wordt losgemaakt uit de fels met de banen ernaast, en er komt een nieuwe baan voor terug. Hoe vaak dat voorkomt, wat de levensduur van een cel in de praktijk is en wat daarover aan garantie geldt, staat beschreven op de pagina over onderhoud en levensduur. Wat hier van belang is voor het begrijpen van het systeem: een defect zit nooit dieper dan de baan zelf. Er is geen aparte bevestigingsconstructie die eerst gedemonteerd moet worden om bij het paneel te komen, want die constructie is er niet.
Schoonmaken en onderhoud van het dakvlak zelf verschilt weinig van een gewone felsbaan: geen bladafval onder de panelen dat je niet kunt zien, geen ruimte tussen dak en paneel waar vogels of vuil zich verzamelen. Het vlak is vlak, van nok tot goot, van links tot rechts.
Solarfels is een dakbedekking met opwekking erin, geen paneel dat je ergens op kunt zetten. Dat maakt het interessant op het moment dat er toch al een nieuw dak komt: bij nieuwbouw, of bij vervanging van een bestaand dak dat aan het einde van zijn levensduur is. Dan betaal je in feite één keer voor twee dingen die je anders apart zou moeten regelen, dak en opwekking, in plaats van een goed dak te leggen en daar vervolgens nog een aparte paneelconstructie op te zetten.
Op een dak dat nog jaren meegaat en verder in goede staat is, ligt dat anders. Dan is een gewoon paneel op beugels vaak de logischere keuze, simpelweg omdat er geen aanleiding is om het bestaande dakvlak open te breken en te vervangen. Solarfels is per wattpiek duurder dan een paneel op beugels, en dat verschil win je alleen terug in de situatie waarin je toch al aan het dak moet zijn. Een uitgebreide vergelijking van de twee opties staat op de pagina vergelijking met panelen.
De vraag of het dak zelf een geschikte ondergrond is, wat de juiste hellingshoek en oriëntatie is, en hoe de rest van het bouwproces eruitziet als er nieuwbouw of dakvervanging gepland staat, hoort bij de bouwtechnische kant van het verhaal. Die vragen komen terug op de pagina's over dak, dakvervanging en nieuwbouw, en bij twijfel is bouwtechnisch advies vooraf de manier om dat helder te krijgen.
Wat wij nooit doen op basis van een aanvraag zonder tekening, is een rendement of een terugverdientijd noemen. Dat verschilt per dakvlak: de hellingshoek, de oriëntatie ten opzichte van de zon, de verdeling van banen met en zonder cellen, en de rest van de installatie bepalen samen wat een dak concreet oplevert. Dat rekenen we uit op tekening, per project, niet vooraf in algemene termen op deze pagina. Wie een concreet dakvlak heeft, kan dat laten doorrekenen; wat er op voorhand wél vaststaat, is hoe het systeem in elkaar zit en wanneer het de logische keuze is.